رفتن به محتوا

اولین قدم، پیدا کردن پاسخ درست درباره مسیر رشد کودک است.

در گفتاردرمانی میترا سهرابی، به جای تصمیم‌گیری بر اساس یک نشانه، تلاش می‌کنیم تصویر دقیق‌تری از گفتار، زبان و ارتباط کودک به دست آوریم و بر اساس آن، مناسب‌ترین قدم بعدی را پیدا کنیم.

درمانگر کارت تصویری «قطار» را به کودک نشان می‌دهد

از کجا شروع کنم؟

چیزی در گفتار، زبان یا ارتباط کودک توجه شما را جلب کرده و می‌خواهید بدانید بهترین قدم برای شناخت بیشتر وضعیت او چیست؟

۱

بررسی وضعیت کودک

اگر درباره گفتار، زبان یا ارتباط کودک سؤال دارید، می‌توانید از بررسی وضعیت او شروع کنید.

۲

شناخت دقیق‌تر مسئله

اگر می‌خواهید معنای چیزی را که در رفتار گفتاری یا ارتباطی کودک می‌بینید بهتر بدانید، شناخت دقیق‌تر وضعیت می‌تواند مسیر را روشن‌تر کند.

۳

شروع مسیر درمان

وقتی نیازهای کودک مشخص شد، می‌توان درباره هدف‌ها و مسیر مناسب درمان تصمیم گرفت.

ارتباط کودک را از زاویه‌های بیشتری ببینیم

کودک ممکن است در خانه زیاد صحبت کند و در موقعیت‌های دیگری شیوه متفاوتی برای ارتباط داشته باشد.

ممکن است بتواند درباره یک اتفاق چند جمله بگوید و در تعریف منظم آن، به حمایت بیشتری نیاز داشته باشد.

برای بعضی کودکان، ارتباط بیشتر از طریق نگاه، اشاره، حرکت یا همراه کردن والد با خود شکل می‌گیرد و برای بعضی دیگر، زبان نقش اصلی را در انتقال پیام دارد.

دیدن این تفاوت‌ها کمک می‌کند تصویر کامل‌تری از شیوه ارتباط کودک داشته باشیم و بهتر بفهمیم چه چیزی برای او اهمیت دارد.

درمانگر و دو کودک در حال بازی حافظه روی میز

کلام

نگاه

اشاره

بازی

تعامل

زبان

حوزه‌های اصلی کار

گفتار و زبان

از اولین کلمه‌ها تا جمله، گفتگو و تعریف کردن تجربه‌ها

رشد زبان کودک در نحوه استفاده او از واژه‌ها، جمله‌ها و گفتگو دیده می‌شود. بررسی می‌کنیم کودک چگونه منظورش را بیان می‌کند، چطور به دیگران پاسخ می‌دهد و زبانش را در موقعیت‌های مختلف به کار می‌گیرد.

وضوح گفتار

وقتی می‌خواهیم بفهمیم دیگران چقدر از صحبت‌های کودک را متوجه می‌شوند

تولید صداها، شکل واژه‌ها و نحوه کنار هم قرار گرفتن صداها می‌تواند روی قابل فهم بودن گفتار اثر بگذارد. الگوی گفتار کودک را در کلمه‌ها و موقعیت‌های مختلف بررسی می‌کنیم تا مسیر مناسب برای کمک به او مشخص شود.

روانی گفتار

گفتاری که گاهی روان‌تر و گاهی همراه با تکرار یا مکث است

ناروانی گفتار می‌تواند در زمان‌ها و موقعیت‌های مختلف تغییر کند. شناخت این تغییرات و شرایطی که بر گفتار کودک اثر می‌گذارند، به ما کمک می‌کند وضعیت او را دقیق‌تر ببینیم و حمایت مناسب‌تری در نظر بگیریم.

ارتباط و تعامل

شیوه‌ای که کودک با دیگران ارتباط برقرار می‌کند و در تعامل باقی می‌ماند

ارتباط در درخواست کردن، پاسخ دادن، شروع گفتگو، بازی، اشتراک تجربه و ارتباط با همسالان دیده می‌شود. در این مسیر، کلام، نگاه، اشاره، حرکت و شیوه مشارکت کودک را در کنار یکدیگر می‌بینیم.

ارزیابی

ارزیابی؛ برای شناخت دقیق‌تر و انتخاب قدم مناسب

ارزیابی در گفتاردرمانی میترا سهرابی از چیزی شروع می‌شود که خانواده در زندگی روزمره کودک می‌بیند و می‌خواهد درباره آن اطلاعات بیشتری داشته باشد.

در این مسیر، عملکرد کودک در حوزه‌های مرتبط بررسی می‌شود تا توانایی‌های او، زمینه‌های نیازمند توجه و تأثیر آن‌ها بر ارتباط و زندگی روزمره روشن‌تر شود.

چه چیزهایی را بررسی می‌کنیم؟

گفتار و زبان

نحوه فهم و استفاده از زبان، بیان خواسته‌ها و ایده‌ها، جمله‌سازی، گفتگو و بیان تجربه‌ها.

ارتباط

شروع و ادامه تعامل، پاسخ دادن، درخواست کردن، به اشتراک گذاشتن توجه و شیوه انتقال منظور.

استفاده از زبان در موقعیت‌های واقعی

گفتگو با دیگران، دنبال کردن موضوع، توضیح دادن اتفاق‌ها و انتقال پیام متناسب با موقعیت و مخاطب.

مهارت‌های زبانی سطح بالاتر

در صورت ارتباط با موضوع مراجعه، سازمان‌دهی روایت، ارتباط دادن رویدادها، استدلال، حل مسئله و درک دیدگاه دیگران.

مسیر ارزیابی

  1. شناخت مسئلهاز تجربه و سؤال خانواده شروع می‌کنیم و شرایطی را که این موضوع در آن دیده می‌شود می‌شناسیم.
  2. بررسی عملکردعملکرد کودک در موقعیت‌های مرتبط بررسی می‌شود تا تصویر دقیق‌تری از توانایی‌ها و نیازهای او شکل بگیرد.
  3. جمع‌بندی یافته‌هااطلاعات به‌دست‌آمده کنار هم قرار می‌گیرند تا نقاط قوت، نیازهای اصلی و اولویت‌های کودک روشن شوند.
  4. تعیین اولویت‌هادر کنار یافته‌های ارزیابی، اولویت‌های خانواده و نیازهای واقعی کودک در زندگی روزمره نیز در تعیین هدف‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند.
  5. پیشنهاد قدم بعدی

شروع درمان

وقتی کودک برای یک یا چند مهارت به مداخله هدفمند نیاز دارد.

پیگیری

وقتی بهتر است تغییرات کودک در یک بازه مشخص دنبال شود و سپس دوباره وضعیت او بررسی شود.

راهنمایی و حمایت

وقتی خانواده با دریافت اطلاعات و راهکارهای مناسب می‌تواند فرصت‌های رشد و ارتباط کودک را در زندگی روزمره تقویت کند.

بررسی بیشتر

وقتی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر، اطلاعات یا ارزیابی تکمیلی لازم است.

اگر صبر کنیم چه؟

صبر کردن زمانی ارزشمند است که همراه با شناخت و پیگیری باشد.

وقتی کودک در یک مهارت فاصله قابل توجهی با همسالان خود دارد، شناخت زودتر این فاصله فرصت بیشتری برای تصمیم‌گیری و کمک به رشد او فراهم می‌کند.

بهبود یک مهارت می‌تواند زمینه رشد مهارت‌های دیگری را نیز فراهم کند؛ برای همین، شناخت به‌موقع نیازهای کودک فقط به همان مهارت محدود نمی‌شود.

هدف، تصمیم‌گیری آگاهانه درباره زمان و نوع اقدام است.

نقطه انتخاب

  • صبر و پیگیری
  • بررسی و شناخت
  • اقدام هدفمند

درمان

درمان؛ با هدف‌های روشن و قابل پیگیری

درمان از نیازهای واقعی کودک شروع می‌شود و هدف‌های آن با توجه به عملکرد او در زندگی روزمره تعیین می‌شوند.

هدف درمان می‌تواند چه باشد؟

گسترش ارتباط

  • بیان خواسته‌ها و نیازها
  • انتقال ایده‌ها و تجربه‌ها
  • استفاده مؤثرتر از شیوه‌های مختلف ارتباط

رشد زبان

  • فهم بهتر پیام‌ها
  • ساختن جمله‌های کامل‌تر
  • گفتگو و توضیح دادن

بهبود گفتار

  • واضح‌تر شدن گفتار
  • تولید دقیق‌تر صداها
  • دستیابی به روانی گفتار در کودک دارای لکنت

مهارت‌های زبانی پیشرفته‌تر

  • تعریف یک اتفاق با جزئیات
  • داشتن شروع، توالی و پایان مناسب در روایت
  • توضیح دادن و استدلال کردن
  • حل مسئله
  • برقراری ارتباط مؤثرتر با همسالان

مسیر درمان چگونه دنبال می‌شود؟

  1. هدف‌گذاریمشخص می‌کنیم قرار است چه تغییری در عملکرد کودک ایجاد شود.
  2. درمانمهارت‌های موردنظر از طریق فعالیت‌ها و تعامل‌های متناسب با کودک تقویت می‌شوند.
  3. انتقال به زندگی روزمرهتوجه می‌کنیم کودک مهارت‌های تازه را در موقعیت‌های واقعی، خارج از جلسه درمان نیز به کار بگیرد.
  4. پیگیری پیشرفتتغییرات کودک نسبت به نقطه شروع و میزان نزدیک شدن او به هدف‌ها بررسی می‌شود.
  5. بازبینی مسیربا تغییر نیازهای کودک، هدف‌ها و برنامه درمان نیز می‌توانند متناسب با مرحله جدید رشد او به‌روزرسانی شوند.

از کجا بفهمیم درمان مؤثر است؟

  • کودک نسبت به نقطه شروع چه تغییری کرده است؟
  • مهارت جدید را در چه موقعیت‌هایی به کار می‌گیرد؟
  • آیا این تغییر در زندگی روزمره او دیده می‌شود؟
  • چقدر به هدف تعیین‌شده نزدیک شده است؟

این نگاه کمک می‌کند خانواده به جای تمرکز صرف بر تعداد جلسات، روند واقعی تغییر کودک را ببیند.

درمان تا چه زمانی ادامه دارد؟

  1. هدف
  2. درمان
  3. تغییر
  4. تثبیت
  5. بازبینی

مدت درمان برای همه کودکان یکسان نیست و به هدف‌های درمانی و میزان پیشرفت کودک بستگی دارد.

مهم‌تر از دانستن یک تاریخ دقیق، دیدن حرکت کودک در مسیر پیشرفت است.

همراه مسیر درمان

وقتی هنوز تغییر واضحی نمی‌بینید

چه چیزهایی در هفته‌ها و ماه‌های اول اهمیت دارند؟

به‌زودی

وقتی کودک در خانه همکاری نمی‌کند

چه عواملی می‌توانند استفاده از مهارت‌های جدید را دشوار کنند؟

به‌زودی

وقتی از روند درمان مطمئن نیستید

چطور پیشرفت را دقیق‌تر بررسی کنیم؟

به‌زودی

وقتی درباره ادامه درمان مردد شده‌اید

قبل از تصمیم‌گیری چه چیزهایی را مرور کنیم؟

به‌زودی

وقتی خانواده درباره مسیر درمان اختلاف نظر دارد

چطور می‌توان درباره یک تصمیم مشترک‌تر فکر کرد؟

به‌زودی

درمانگر در جلسه با کودک، کنار کارت‌های تصویری

درباره من

میترا سهرابی | گفتاردرمانگر

من گفتاردرمانگر و فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران هستم و بیش از یک دهه است که به‌صورت مستقیم در حوزه کار بالینی با کودکان فعالیت می‌کنم.

در کار با کودک، توجه به عملکرد واقعی او در موقعیت‌های روزمره، شناخت دقیق نیازها و همکاری آگاهانه خانواده برایم اهمیت دارد. هدف، انتخاب مسیری است که برای کودک معنا داشته باشد و بتوان تغییرات آن را در طول زمان دنبال کرد.

درمان متناسب با کودک

همکاری با خانواده

دانش در کنار تجربه

راهنمای خانواده

«می‌ترسم درمان خیلی طولانی شود.»
  1. چیزی که خانواده می‌بیندتست
  2. چیزی که ممکن است نداندبه‌زودی
  3. چرا اهمیت دارد؟به‌زودی
  4. قدم بعدیبه‌زودی
«همسرم می‌گوید هنوز زود است.»
  1. چیزی که خانواده می‌بیندبه‌زودی
  2. چیزی که ممکن است نداندبه‌زودی
  3. چرا اهمیت دارد؟به‌زودی
  4. قدم بعدیبه‌زودی
«می‌ترسم ارزیابی باعث شود به بچه‌ام برچسب بخورد.»
  1. چیزی که خانواده می‌بیندبه‌زودی
  2. چیزی که ممکن است نداندبه‌زودی
  3. چرا اهمیت دارد؟به‌زودی
  4. قدم بعدیبه‌زودی

راهنمای تخصصی

لکنت در کودکان

به‌زودی

گفتار و وضوح گفتار

به‌زودی

تأخیر و اختلال زبان

به‌زودی

اوتیسم و ارتباط

به‌زودی

ارتباط اجتماعی

به‌زودی

روایت و مهارت‌های زبانی پیچیده

به‌زودی

دوزبانگی و رشد زبان

به‌زودی

مقالات

اکتبر 10, 2026

سلام دنیا!

به وردپرس خوش آمدید. این اولین نوشتهٔ شماست. این را ویرایش یا حذف کنید، سپس نوشتن را شروع نمایید!

ادامه مطلب
همه مقالات

درباره قدم بعدی کودک خود سؤال دارید؟

اگر درباره گفتار، زبان یا ارتباط کودک سؤال یا ابهامی دارید، می‌توانید موضوع را با ما در میان بگذارید تا درباره مسیر مناسب راهنمایی شوید.

درخواست راهنمایی